استرس یکی از مشکلات رایجی است که معمولا همه ما در طول روز، تا حدی با آن سر و کله میزنیم. اضطراب نیز یکی دیگر از مشکلات روحی در افراد بزرگسال است. سطوح بالای استرس و اضطراب، به مسائل بهداشت روان مربوط میشوند. گاهی اوقات این حالات روانی منجر به حملات عصبی و علائمی مثل فکر کردن به مرگ، نگرانی بیش از حد، حالت تهوع، سردرد، لرز، تب و یا ایجاد اختلال در خواب انسان میشوند، که در این حالت باید به سرعت جلوی آنها را بگیریم. در مقاله امروز دست به رنگ دقیقا برای شما شرح میدهیم که چطور میتوانید از طریق رنگ‌آمیزی، با این مشکلات روحی مقابله کنید. با ما همراه باشید!


رنگ‌آمیزی و دیگر فعالیت‌های هنری، به کسانی که دچار استرس هستند کمک میکند تا احساسات خود را رها کنند. در حقیقت نقاشی شما را وارد دنیای دیگری میکند و باعث میشود به طور ناخودآگاه، روح و جسم خود را از تنش‌ها و فشارهای زندگی روزمره جدا کنید. با رنگ‌آمیزی، ذهن شما آرام میشود و تمام مشکلات و خواسته‌هایی که منجر به استرس و اضطراب میشوند را رها میکند. در نتیجه، سطح استرس به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد.

به بیانی دیگر، وقتی شما از طریق نقاشی و رنگ‌آمیزی شکل زیبایی خلق میکنید، خلاقیت ذهنتان افزایش یافته و در مقابل، فشار روانی‌تان کاهش می‌یابد. البته گاهی اوقات ممکن است نقاشی شما آنطور که تصور میکردید از آب در نیاید. با این حال، در این حالت هم اگر به خوبی روی آن تمرکز کرده و به آن فکر کنید، به زیبایی‌اش پی برده و با ایجاد نوعی احساس رضایت و اعتماد به نفس، آرام میشوید. 


فرآیند رنگ‌آمیزی، چگونه باعث رهایی از استرس و نگرانی میشود؟

حتما تا به حال برایتان پیش آمده که در هنگام خواب، یا در هنگام انجام کارهایی که نیاز به تمرکز زیادی دارند آرزو کنید مغزتان ساکت شود و انقدر نگرانی‌ها و فکرهای منفی را به یاد نیاورد! خوشبختانه دانشمندان در چند سال اخیر بیکار ننشسته‌اند و یک راه حل شگفت‌انگیز برای این معضل پیدا کرده‌اند. این راه حل شگفت‌انگیز چیزی نیست جز رنگ‌آمیزی!

آیا رنگ‌آمیزی فقط یک نوع سرگرمی است؟ خیر.

آیا رنگ‌آمیزی باعث کاهش استرس و سلامت روان میشود؟ بله.

چطور میتوان آن را به عنوان نوعی هنر درمانی در نظر گرفت؟ جواب این سوال بسیار ساده است؛ زمانی که شما رنگ‌آمیزی میکنید، در یک فعالیت هنری غرق میشوید و در نتیجه، فرصتی برای فکر کردن به مسائل دیگر ندارید. این فرآیند ممکن است برای بعضی از افراد، حتی از تمرینات مدیتیشن هم بهتر عمل کند؛ چون در هنگام رنگ‌آمیزی، شما سعی میکنید به چیز دیگری فکر نکنید و در نتیجه ذهن‌تان اصطلاحا رها میشود. در حقیقت وقتی منحصرا روی یک فرآیند خاص تمرکز میکنید، ذهن شما به کاری مشغول میشود که برایش مفید است. به این معنا که شما در این حالت، روی یک نقطه کاملا خارج از مرز نگرانی‌ها و ترس‌های خود قرار میگیرید، ذهن شما روی یک مسیر باریک به سمت این نقطه حرکت میکند و ناخودآگاه مشکلات‌تان را سر و سامان میدهید. 

این فرآیند دقیقا شبیه به خوابیدن است؛ زمانی که شما یک مشکل خاص دارید که ناراحتتان میکند، به خواب میروید تا آن را فراموش کنید. وقتی بیدار میشوید این مشکل هنوز هم وجود دارد و از بین نرفته است، اما ذهن شما یک رویکرد سازمان یافته‌تر به آن خواهد داشت و در نتیجه میتوانید این مشکل را به آسانی، و بدون هیچگونه استرس و ترس حل کنید. 


چطور با رنگ‌آمیزی ذهن خود را آرام کنیم؟

این روزها علاوه بر کودکان، افراد بزرگسالی را هم میبینیم قلم‌مو یا مداد رنگی به دست گرفته‌اند و در الگوها و شکل‌های گوناگون مثل گل‌ها و درختان غرق شده‌اند. آنها در حقیقت با این کار، دنیای دیگری برای خود خلق کرده و برای رهایی از استرس و مشکلات روزمره به آن پناه میبرند، چون این کار یکی از روش‌های رایج آرام کردن ذهن است. اما این فرآیند دقیقا چطور عمل میکند؟ این سرگرمی ساده با مغز ما چکار میکند که برایمان چنین لذت و آرامشی به ارمغان می‌آورد؟

یک روانشناس بالینی به نام «دکتر اسکات بی» در این باره میگوید: "این فرآیند دقیقا همان چیزی است که باعث میشود ما بتوانیم روی چیزی که میخواهیم تمرکز کنیم. رنگ‌آمیزی بزرگسالان نیاز به توجه نسبتا کمی دارد که خارج از مرز خودآگاهی است. این کار یک فعالیت بسیار ساده است که ما را به خارج از ذهن و بدن خودمان میبرد؛ مانند فعالیت‌های دیگری از جمله کوتاه کردن چمن، بافتنی بافتن، یا رانندگی کردن در یک روز آرام. 

رنگ‌آمیزی کردن با افرادی که آرام هستند چه کار میکند؟ «دکتر اسکات بی» سه دلیل بیان میکند که چرا رنگ‌آمیزی بزرگسالان میتواند فرآیندی آرامش‌بخش باشد: " یک عمل ساده مانند رنگ‌آمیزی، حواس شما را از خودتان پرت میکند و کاری میکند روی لحظه‌ای که در آن قرار دارید متمرکز شوید. رنگ‌آمیزی از این جهت بسیار شبیه به تمرینات مدیتیشن است و مغز شما را آرام میکند. هنگامی که افکار شما بر روی یک فعالیت ساده متمرکز میشوند، مغزتان تمایل به آرام شدن دارد". دکتر بی در ادامه می‌افزاید: "با این فرآیند دیگر از افکار و ارزیابی‌هایمان ناراحت نیستیم. مشکلات زندگی از محدوده آگاهی ما جدا میشوند، بدین ترتیب، هم ذهن و هم بدنمان از این سرگرمی بی‌دردسر لذت میبرند. 

این حقیقت که نتیجه فرآیند رنگ‌آمیزی قابل پیشبینی است هم به خودی خود منجر به آرامش مغز میشود. به ندرت پیش می‌آید کسی از عهده خوب رنگ‌آمیزی کردن برنیاید؛ اگر هم چنین شود، هیچ اتفاق خاصی رخ نمیدهد. به همین دلیل است که رنگ‌آمیزی در واقع یک سرگرمی خارق‌العاده است، نه یک روش سخت و دردناک برای آزمودن صلاحیت و استعداد ما."



آیا تحقیقات ثابت کرده‌اند که رنگ‌آمیزی باعث آرامش افراد میشود؟ تحقیقات علمی در زمینه رنگ‌آمیزی بزرگسالان بسیار محدود است؛ چون این روش درمانی به تازگی و در سال‌های اخیر کشف شده است. با این حال، هنر درمانی برای سال‌های متمادی به عنوان یک روش درمانی برای مشکلات مختلف مورد استفاده قرار گرفته و تا به امروز بسیار نتیجه‌بخش بوده است. در یکی از تحقیقاتی که در سال 2006 در این زمینه صورت گرفت، محققان به این مسئله پی بردند که هنر درمانی به صورت آگاهانه، روی بیماران مبتلا به سرطان، و افرادی که از مشکلات روحی مختلف از جمله افسردگی، استرس و اضطراب، اعتیاد و اختلال استرس پس از آسیب روانی رنج میبرند بسیار موثر واقع شده، و به آنها کمک کرده تا علائم دردهای روحی و جسمی خود را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. دکتر بی در این باره میگوید: "من فکر میکنم در حالی که ممکن است رنگ‌آمیزی بزرگسالان به میزان کمی با هنر درمانی به صورت آگاهانه متفاوت باشد، به احتمال زیاد نتایجی مشابه با آن خواهد داشت. همچنین، این احتمال وجود دارد که مزایای درمانی رنگ‌آمیزی مشابه با گوش دادن یک فرد به موسیقی مورد علاقه‌اش باشد."


چرا رنگ‌آمیزی بزرگسالان به تازگی تا این حد محبوب شده است؟ دکتر بی در این باره میگوید: " داشتن یک سرگرمی برای کمک به رهایی از استرس چیز جدیدی نیست. مهم نیست این سرگرمی گلف بازی کردن باشد، یا آشپزی، یا رنگ‌آمیزی، یا هر چیز دیگری. افراد معمولا از کشف سرگرمی‌های جدید برای رهایی از استرس استقبال میکنند. فرهنگ زندگی امروزی تا حد زیادی باعث استرس و اضطراب میشود. به همین دلیل، افراد دائما به دنبال راه حلی هستند که از طریق آن تنش‌های خود را کاهش دهند و احساس بهتری نسبت به زندگی خود داشته باشند."


رنگ‌آمیزی علاوه بر کاهش میزان استرس، باعث بهبود فرآیند خواب نیز میشود.

درست است اکثر افراد تصور میکنند رنگ‌آمیزی یک سرگرمی مختص به کودکان است، اما شواهد و تحقیقات چندین سال اخیر خلاف این موضوع را نشان داده‌اند. کسانی که عاشق نقاشی و رنگ‌آمیزی کردن هستند، ادعا میکنند که این فرآیند باعث میشود آنها به آرامش برسند، ذهنشان بازتر شود و بیشتر احساس شادی کنند. این افراد که خودشان را «رنگ‌زن» نیز مینامند، میگویند که وقتی در سرگرمی مورد علاقه‌شان که همان رنگ‌آمیزی است غرق میشوند، نگرانی‌ها و ناراحتی‌هایشان به طور موقتی از بین میرود. البته این مسئله اصلا تعجب‌آور نیست، چون همانطور که در قسمت‌های بالاتر هم گفتیم، اکثر هنرها و به خصوص نقاشی این قدرت را دارند که مغز را مجبور به تمرکز روی «لحظه» کنند. به همین دلیل است که میگوییم فرآیند رنگ‌آمیزی بسیار شبیه به تمرینات مدیتیشن است. 

رنگ‌آمیزی قبل از خواب، علاوه بر کاهش میزان استرس، باعث بهبود فرآیند خواب نیز میشود. پس اگر دچار اختلالات خواب هستید، میتوانید هر شب قبل از خواب برای مدتی هرچند کوتاه رنگ‌آمیزی انجام دهید و شاهد تاثیرات قابل توجه آن باشید. 

متاسفانه این روزها، عادت استفاده از وسایل الکترونیکی قبل از خواب، بسیاری از افراد را درگیر خود کرده است. وسایلی از قبیل لپ‌تاپ، تبلت، گوشی موبایل و تلویزیون، به دلیل نور آبی‌ای که دارند، ریتم چرخه روزمره شما (چرخه 24 ساعته یک شبانه روز) را مختل کرده و باعث میشوند دچار بی‌خوابی شوید. همچنین استفاده از این وسایل در بعد از ظهر و شب، باعث میشود سطح هورمون ملاتونین که همان هورمون مربوط به خواب است تا حد زیادی کاهش یافته و در نتیجه شما دچار بی‌خوابی شوید.